خانه / آرشیو / مبانی هنرهای تجسمی

مبانی هنرهای تجسمی

هنر بیان تجربه زیبایی شناخت انسان از واقعیت است .

هنر تجسمی – هنر بصری بیان شکلی با وسائل شکل دهی است .

در یک اثر هنری واقعی تعادل کامل روابط هنری وجود دارد هیچ چیز در آن بیننده را منحرف نمی کند و او آزاد است که در آن شرکت کند.

هدف هنرمند خلاق شکل دادن به تجربه زیبایی شناختی برگرفته از واقعیت است به بیان دیگر هدف او شکل دادن به تجربه خلاق از جوهره ی اصلی اشیاء است.

تنها راهی که می توان از طریق آن هنر های بصری را گسترش و توسعه داد ارزیابی و خالص کردن وسائل شکل دهی و استفاده بهینه از آنهاست.

ساده ترین تعریف برای یک اثر هنری آرایش و کنار هم قرار گرفتن اجزاء قابل رویت با عناصر بصری است.

تمام هنر هایی که در جریان آفرینش و شکل گیری آنها حس بینایی عامل اصلی باشد هنر های تجسمی یا هنر های بصری نامیده می شوند.

به طور کلی چهار عنصر : نقطه – خط – سطح و حجم عناصری هستند که پدیده های سه بعدی موجود در فضا را می سازند. که در اصطلاح هنری به آنها عناصر( جرمی – فضایی ) ( ماده – فضا ) می گویند.

در طراحی دو بعدی به نقطه – سطح – حجم و خط عناصر ذهنی می گویند.

شش هنصر اصلی هنرهای تجسمی:

خط – رنگ – تونالیته ( تیرگی روشنی ) – شکل – بافت – و فضا .

این عناصر ششگانه را به عنوان سازنده همه انواع تصاویر می توان به شمار آورد.

کادر :

محدوده و فضای معینی است که عناصر بصری را در خود جای می دهد. کادر نخستین عامل شکل گیری یک تصویر است و معیار مهمی برای ارزیابی روابط بین اجزای تشکیل دهنده یک اثر هنری به شمار می رود.

کمپوزیسیون :

ساماندهی و چیدن عناصر بصری یعنی اشکال و تصاویر در داخل یک فضا یا محدوده یا کادر به گو نه ای منطقی و مطلوب است.

عوامل شکل گیری یک کمپوزیسیون خوب:

از جمله می توان به تعادل – ریتم – تناسب – شکل و زمینه ( فضای مثبت و منفی ) و …. نام برد.

تعادل:

یعنی قرار گرفتن هر عنصری در جای شایسته و مناسب خود و ارتباط صحیح و منطقی با محیط اطراف . ناپایداری یعنی نبود تعادل از نظر بصری بسیار ناآرام و تحریک کننده است .

انواع مختلف تعادل :

تعادل قرینه ( متقارن ) -  تعادل غیر قرینه ( نامتقارن ) – تعادل شعاعی

تعادل قرینه ( متقارن ) :

ترکیب یا تعادل قرینه را ترکیب مرکزی یا غیر فعال نیز می گویند . زیرا دارای محور تقارن است و عناصر اصلی ترکیب با توجه به محور های افقی و عمودی و مایل در کادر به دو قسمت مساوی تقسیم می گردند .

تعادل قرینه را در معماری می توان به معماری : گوتیک – روکوکو – معماری اسلامی و … اشاره کرد.

تعادل قرینه بیانگر : وقار – سنگینی – حالتهای رسمی و خشک و ایستا و ذهنیتی موزون است . اگر چه این روش بسیار ساده است اما به سبب یکنواختی و سکون گاهی ایجاد کسالت می کند .

تعادل غیر قرینه ( نامتقارن ) :

به ترکیب غیر قرینه یا نامتقارن ترکیب فعال نیز می گویند . در این نوع ترکیب عناصر یا اشیاء داخل کادر در عین حال که غرینه نمی باشند از نظر بصری هم وزن و متعادل می باشند.

ایجاد تعادل به روش نا متقارن سخت است ولی نتیجه زیبایی دارد .

ترکیب غیر قرینه بستگی به نوع آرایش عناصر تشکیل دهنده اش دارای انواع مختلف : مثلثی – مواج – عمودی – افقی – دایره ای و اریب و …. می توان باشد.

تقارن شعاعی :

تقارن شعاعی را در نمونه هایی مانند : گل آفتابگردان – ستاره دریایی – چتر و اشیای نظیر آنها می توان دید.

ریتم :

ریتم یعنی روند تکرار شونده ئ عناصر بصری که با نظمی معین و روابطی دقیق برای حس بنیادی مطرح می گردد.

ریتم به هم وصل کننده عناصر شبیه به هم است .

ریتم دارای چهار شکل است:

ریتم یک نواخت  – ریتم متناوب  – ریتم تکاملی – ریتم موجی

ریتم یکنواخت :

در ریتم یکنواخت که به آن ریتم منظم یا ساده هم گفته می شود یک عنصر مشخص تنها تکرار می شود و در آن هیچ تغییری پدید نمی آید .

ریتم متناوب:

در ریتم متناوب یا یک در میان در حین تکرار یک عنصر بصری تناوبی پدید می آید .

ریتم تکاملی :

حرکت تدریجی یک عنصر بصری و تبدیل آن از یک حالت به حالت دیگر است .

ریتم موجی :

بیشتر حاصل حرکت های منحنی خط و سطوح است.

تناسب :

تناسب یا نسبت بیانگر مقیاس رابطه ای نسبی بین اجزا با کل است . یک نسبت هنگامی صحیح به نظر می آید که ما هیچ عنصر یا ویژگی را زیادی یا کم احساس نکنیم .

شکل و زمینه : ( فضای مثبت و منفی )

عنصر ( فضا ) در هنرهای تجسمی ابعاد و جنبه های مختلف و متفاوتی دارد . مانند فضای مثبت و منفی .

فضای مثبت:

فضایی است که پیرامون یک فرم منفی را در بر می گیرد . فضا به عنوان خلاء فضای منفی نامیده می شود .

فضای منفی :

فضایی است که بوسیله فضاهای مثبت تعیین و مشخص شده است.

در زمینه فضاهای مثبت و منفی تاکید اصلی بر فضای مثبت است فضای مثبت پیش از فضاهای منفی به چشم می آید.

الفبای طراحی خط و نقطه:

نقطه :

اولین کوچکترین و ساده ترین عنصر بصری نقطه است . نقطه مبدا پیدایش فرم و وجود آن نشان دهنده مکانی در فضاست.

نقطه از نظر ریاضی عنصری به شمار میرود که فاقد بعد است و فضا را اشغال نمی کند.

نقطه در اثر تکرار خود مفهوم ریتم را مطرح می کند و تجمع و تفرق نقطه ها در یک ترکیب مفهوم انبساط و انقباظ را بوجود می آورد.

نقطه در اثر تکرار خود ( حرکت ) و سرانجام ( خط ) را بوجود می آورد .

خط :

دومین عنصر بصری و حاصل بهم پیوستن نقطه هاست . مهمترین ویژگی خط داشتن طول است. ولی فاقد عرض و عمق است . به جز طول از ویژگی دیگر خط دارا بودن جهت و حرکت است.

بر خلاف نقطه که دارای انرژِی ساکن و متمرکز است خط متحرک پر انرژی و فعال است که در یک جهت ادامه دارد و دارای سنجش و اندازه گیری است.

خط اغلب بیانگر عواطب و احساسات و نشان دهنده تفکر – اندیشه و آرمانهای ذهنی هنرمند است. خط عامل اصلی طراحی و نیز عامل حجم سازی در معماری و فضاهای گوناگون است.

خطوط تجسمی را بر اساس جهت حرکتی که دارند به پنج دسته  تقسیم می کنند که عبارتند از :

۱٫ خطوط عمودی : مظهر نیروی جاذبه و نشان دهنده مکان در فضا  و نشان ارتفاع و غرور – بلند نظری – خود پسندی – ثبات – تعادل – استقامت – صلابت و پایداری است.

۲٫ خطوط افقی : نشانه آسودگی – آرامش – استراحت – اندوه و سکون – مرگ – تواضع – وسعت و گسترش است.

۳٫ خطوط مایل : با حرکت چرخشی که اساس همه حرکت هاست نزدیکی دارد . خط مایل را می توان یک عمود دانست که از حالت سکون و ایستایی خارج شده است . این خط بیشتر توسط افرادی به کار گرفته می شوند که به دنبال شور و هیجان هستند.

۴٫ خطوط منحنی: مظهری از لطافت و نرمش – جستجو کنندگی – طراوت – عشق – لغزندگی و شادابی است.

۵٫ خطوط شکسته: نشانه ای از خشونت – تندی – و تیزی – حرکت تهاجمی – و پیش بینی نشده – برندگی – جنبش – فعالیت – ناامنی- فوریت – پلیدی – زشتی – و حالتی آزار دهنده است.

درباره سینا کردونی

سینا کردونی هستم،دارای مدرک کارشناسی ارشد رشته مهندسی معماری. امیدوارم از دیدن سایت معماری ساینار لذت ببرید و از مطالب این سایت بهرمند شوید.نظرات و پیشنهادات و انتقاد شما در پیشبرد اهداف سایت نقش شایانی را ایفا خواهند کرد

۲ نظر

  1. ;-) ;-) :arrow: ممنون از مطالب ارزنده جناب عالی

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


رفتن به بالا

* درصورت تماس با پشتیبانی سایت و عدم پاسخگویی از سوی ما ، لطفا مشکل و سوال خود را از طریق پیام کوتاه ارسال نمایید تا ما در اسرع زمان پاسخگوی شما عزیزان باشیم.

آخرین اخبار سایت :